Μια άλλη ιστορία: Η κοινωνική ιστορία της Ουκρανίας

Εισαγωγή:

2022: Ρωσία – Ουκρανία.  Άλλος ένας πόλεμος, άλλη μια εισβολή ενός κράτους σε ένα άλλο, ενός έθνους σε ένα άλλο, άλλη μια σφαγή. Τα πολιτικά και οικονομικά αφεντικά διατάζουν και οι εργάτες (προλετάριοι) αλληλοσφάζονται παίρνοντας μαζί τους σε αυτή την σφαγή και τους άμαχους.  Η ίδια ιστορία σαν ατέρμονας κοχλίας  που στριφογυρίζει γύρο από τον εαυτό του επαναλαμβάνετε εδώ και κάποιες χιλιετίες σαν τραγωδία.

Και όμως κάποιοι/ες σε αυτά τα χώματα, σε αυτές τις πόλης της παλιάς  Νεορωσ­ί­ας (ση­με­ρι­νής α­να­το­λι­κής και νό­τιας Ου­κρα­νί­ας) Ουκρανίας  που βλέπουμε στους δέκτες των τηλεοράσεων  προσπάθησαν πριν περίπου 100 χρόνια να σπάσουν αυτόν τον ατέρμονα κοχλία, ακολουθώντας την παρακάτω  διαπίστωση ενός Ρώσου επαναστάτη όχι μόνο σαν θεωρία αλλά και λόγο του ότι την είχαν βιώσει στο πετσί τους.

{…} Το κράτος είναι η οργανωμένη εξουσία, κυριαρχία και δύναμη που οι ιδιοκτητικές τάξεις ασκούν στις εργαζόμενες λαϊκές μάζες… η πλέον οφθαλμοφανής, κυνική ολοκληρωτική και εγκληματική άρνηση της ανθρωπιάς και της κοινωνίας . Καταστρέφει την καθολική αλληλεγγύη μεταξύ όλων των ανθρώπων της γης και οδηγεί μερικούς από αυτούς σε συνεργασία με μοναδικό στόχο να καταστρέψουν, να κατακτήσουν και να υποδουλώσουν όλους τους άλλους… Αυτή η οφθαλμοφανής άρνηση της ανθρωπιάς, που συνιστά την ίδια την ουσία του κράτους, αποτελεί από την σκοπιά του κράτους το υπέρτατο καθήκον και την μεγαλύτερη αρετή του.

Έτσι, το να προσβάλλει, να καταπιέζει, να απογυμνώνει, να λεηλατεί, να δολοφονεί ή να υποδουλώνει κάποιος τον συνάνθρωπό του, θεωρείται συνήθως έγκλημα. Από την άλλη μεριά, από την σκοπιά των εθνικιστών και του πατριωτισμού, όταν τα ίδια πράγματα γίνονται στην δημόσια ζωή για την μεγαλύτερη δόξα του κράτους και την διατήρηση και επέκταση της εξουσίας του, μετατρέπονται όλα σε καθήκον και αρετή.

Αυτό εξηγεί το γιατί όλη η ιστορία των αρχαίων και των σύγχρονων κρατών δεν είναι παρά μια σειρά ειδεχθών εγκλημάτων, διότι οι βασιλιάδες και οι υπουργοί του παρελθόντος και του παρόντος, όλων των εποχών και όλων των χωρών -πολιτικοί, διπλωμάτες, γραφειοκράτες και πολεμιστές- αν κριθούν από την άποψη της απλής ηθικής και της ανθρώπινης δικαιοσύνης, αξίζουν εκατό, χίλιες φορές την ποινή των καταναγκαστικών έργων ή της κρεμάλας. Δεν υπάρχει φρικαλεότητα, ωμότητα, ανοσιούργημα, ψευδορκία, απάτη, ανήθικη συναλλαγή, κυνική ληστεία, θρασύτατη λεηλασία ή βρομερή προδοσία, που να μην έχει διαπραχθεί ή να μην διαπράττεται καθημερινά από τους εκπροσώπους των κρατών, χωρίς κανένα άλλο πρόσχημα εκτός από εκείνη την τόσο «ελαστική», τόσο βολική κι όμως τόσο φοβερή φράση: «για κρατικούς λόγους.{…} Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν 1814– 1876 ( “θεός και κράτος» pdf.

Για το εθνικισμό και τον ρατσισμό αυτοί/ες οι επαναστατημένοι αγρότες, εργάτες, στρατιώτες και διανοούμενοι αναρχικοί  του Μαχοβίτικου κινήματος  γνωστό καΙ ως  Μαχνοβτσίνα πρόγονοι των σημερινών Ουκρανών, το 1918 έγραφαν:

{…} Εργάτες, αγρότες κι αντάρτες! Ξέρετε πως οι εργάτες όλων των εθνικοτήτων – Ουκρανοί, Ρώσοι, Εβραίοι, Πολωνοί, Γερμανοί, Αρμένιοι, Έλληνες κ.λπ. – είναι το ίδιο φυλακισμένοι μέσα στην άβυσσο της εξαθλίωσης. Πρέπει να διακηρύξουμε παντού ότι οι εχθροί μας είναι οι εκμεταλλευτές και καταπιεστές διαφόρων εθνικοτήτων. Τούτη τη στιγμή, που ο διεθνής εχθρός – η μπουρζουαζία όλων των χωρών – σπεύδει να δημιουργήσει εθνικιστικά μίση  με σκοπό να  κλονίσει τα ίδια τα θεμέλια της ταξικής μας πάλης – την αλληλεγγύη και την ενότητα όλων των εργατών – πρέπει να κινηθείτε ενάντια σε κάθε συνειδητό και ασυνείδητο αντεπαναστάτη που βάζει σε κίνδυνο τη χειραφέτηση των εργαζόμενων από το κεφάλαιο και την εξουσία. Το επαναστατικό σας καθήκον είναι να καταπνίξετε όλες τις εθνικιστικές διώξεις, αντιμετωπίζοντας αμείλικτα κάθε υποκινητή αντισημιτικών πογκρόμ. {…} [1] (απόσπασμα από Μανιφέστο του Επαναστατικού Αντάρτικου Στρατού της Ουκρανίας).

Δεν είναι οι Ουκρανοί/ες περισσότερο ή λιγότερο εθνικιστές και φασίστες από τους άλλους λαούς έχουν δυστυχώς και αυτοί το ποσοστό εθνικισμού και φασισμού που τους αναλογεί, όμως για να εξηγήσουμε τις ρίζες της σημερινής σύγκρουσης Ρωσίας / Ουκρανίας χρειάζεται να πάμε (εν συντομία) στην ιστορία εκείνης της επαναστατικής και της αμέσως μετέπειτα περιόδου της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Ουκρανία  την εποχή που ξεσπά η επανάσταση το 1917 ήταν μέρος της Ρωσικής αυτοκρατορίας από το 1795. [2] Τα γεγονότα που ακολούθησαν καθόρισαν την πορεία της Ουκρανίας ως χώρα και την σχέση της με την Ρωσία και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής, αλλά ας δούμε σε περίληψη  τι λέει η επίσημη ιστορία, αυτή των νικητών:

«Το 1917 μετά την επικράτηση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία και την κατάληψη της ουκρανικής επικράτειας από τις αντιδραστικές Κεντρικές Δυνάμεις οι αυτονομιστικές τάσεις της ουκρανικής κοινωνίας συσπειρώθηκαν γύρω από το Ουκρανικό Κεντρικό Συμβούλιο, ανακηρύσσοντας την ίδρυση της Ουκρανικής Εθνικής Δημοκρατίας. Μετά την ήττα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη ενδυνάμωση των μπολσεβίκικων ιδεών στην Ουκρανία, τον Μάρτιο του 1918 εγκαθιδρύεται η σοβιετική εξουσία. Η Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας, με πρωτεύουσα αρχικά το Χάρκοβο και αργότερα το Κίεβο, συνυπέγραψε το Ενωσιακό Σύμφωνο του 1922 και έγινε ιδρυτικό μέλος της Ε.Σ.Σ.Δ…».

Τι είχε προηγηθεί κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1917 και τι έγινε μετά αποσιωπάτε, δεν αναφέρεται (αυτές είναι οι λευκές σελίδες της ιστορίας που λένε οι μαρξιστές  Μπολσεβίκοι) ή όταν αναφέρετε, αναφέρετε με έναν χυδαίοι και συκοφαντικό τρόπο.

Προτού αναφερθώ σε μερικά  ιστορικά γεγονότα  εκείνης της περιόδου να επισημάνω ότι το καθεστώς της Σοβιετικής Ένωσης μετά τον Λένιν παρόλο που ήταν υπέρ και αναγνώριζε τις εθνότητες μέσα στην επικράτεια της, ο διάδοχος του Λένιν Ιωσήφ Στάλιν  προώθησε (όπως η τσαρική Ρωσία τον εκρωσισμό) τον πανρωσισμό και μετακινούσε πληθυσμούς από την μια περιοχή της επικρατείας της στην άλλη με σκοπό να αλλοιώσει εθνοτικά τους ντόπιους πληθυσμούς, κάτι που έκαναν/κάνουν φυσικά όλα τα κράτη. Αυτή η πολιτική του Σοβιετικού κράτους άρχισε να υποδαυλίζει τα εθνικιστικά πάθη που ως συνέπεια είχε να αναζωπυρωθεί υπόγεια μέσα στις σοβιετικές κοινωνίες ο εθνικισμός. Να σημειώσουμε εδώ ότι σχεδόν όλα τα σοσιαλδημοκρατικά αλλά και τα μπολσεβίκικα κομμουνιστικά κόμματα σε παγκόσμιο επίπεδο όταν αναλάμβαναν την εξουσία  άρχιζαν σιγά σιγά να μιλάνε αντί για τα κοινωνικά και προλεταριακά συμφέροντα για τα εθνικά.

Στην περίοδο που μας ενδιαφέρει και λίγο μετά η οικονομική πολιτική των Μπολσεβίκων του κομουνιστικού κόμματος  δημιούργησαν στην Ουκρανία που ήταν ένας από τους βασικούς παραγωγούς διατροφικών προϊόντων της Σοβιετικής Ένωσης (αλλά και σήμερα  παγκοσμίως) τεράστια επισιτιστικά προβλήματα μέχρι του σημείου της λιμοκτονίας.

Στο διάστημα 1921-1923 πέθαναν από την πείνα αδιευκρίνιστος αριθμός Ουκρανών/ες, λόγω της ανεξέλεγκτης επιτάξεων αγροτικών προϊόντων στην  Ουκρανία από τους Μπολσεβίκους. Το ίδιο επαναλήφθηκε 10 χρόνια μετά, με το πρόγραμμα αγροτικής μεταρρύθμιση. Η διετία 1932 – 1933 ονομάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση ως «Αγροτική Μεταρρύθμιση». Το Κομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης, που τότε είχε το όνομα Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκων), σε συνεργασία με τη διοίκηση της Ουκρανικής ΣΣΔ, με το πρόσχημα της κολεκτιβοποίησης, διέταξε να κατασχεθούν πρώτα όλα τα σιτηρά προϊόντα από τους αγρούς και τις αποθήκες και στη συνέχεια όλα τα μη σιτηρά προϊόντα και τα ζώα. Επιπλέον, απαγορεύτηκε η μετακίνηση του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1932 εφαρμόστηκε ο νόμος του Στάλιν σχετικά με τα 5 κότσαλα καλαμπόκι. Τιμωρούνταν με θάνατο όσοι έπαιρναν έστω και μια χούφτα καλαμπόκι. Με τον νόμο αυτό 6.000 εκτελέστηκαν και εκατοντάδες φυλακίσθηκαν. Αυτό είχε σαν συνέπεια οι Ουκρανοί να λιμοκτονήσουν και πεθάνουν από την πείνα, τις αρρώστιες εκατομμύρια άνθρωποι ως αποτέλεσμα μιας ολέθρια λαθεμένης κρατικής οικονομικής  πολιτικής που ακολούθησε η Σοβιετική Ένωση υπό την ηγεσία του Στάλιν μέσο του αγροτικού προγράμματος  και  της  βίαιας κολεκτιβοποίησης της γης, που εφαρμόστηκε με το πρόσχημα  επίθεση στους κουλάκους,( αποκουλακοποίηση).  Ο Μεγάλος Λιμός της Ουκρανίας  ονομάστηκε «Γολοντομόρ»,  σε ό,τι αφορά τα θύματα του λιμού οι εκτιμήσεις αποκλίνουν πολύ. Με βάση κάποια στοιχεία, ήταν από 5 έως 7 εκατομμύρια.

Αυτά τα γεγονότα ήταν όχι ο μοναδικός άλλα  ένας από τους  βασικούς παράγοντες  που άρχισε υπόγεια μέσα στην ουκρανική κοινωνία να αναζωπυρώνετε ο εθνικισμός, αυτός ο προφασιστικός εθνικισμός παντρεύτηκε με τον ναζισμό 1941 μετά την εισβολή των ναζί στην Σοβιετική Ένωση.

Η εισβολή των ναζί στην  Σοβιετική Ένωση με την κωδική ονομασία «Μπαρμπαρόσα» έγινε από δυο μέτωπα. Η βόρεια στρατιά  εξόρμησε από την Ανατολική Πρωσία προς τα Βαλτικά κράτη με αντικειμενικό σκοπό το Λένινγκραντ. Η νότια στρατιά εισέβαλε από τη νότια Πολωνία στην Ουκρανία με στόχο το Κίεβο. Αρκετοί/ες Ουκρανοί είδαν τους ναζί  εισβολείς σαν «απελευθερωτές» και συνεργάστηκαν μαζί τους. Όπως ο  Στεπάν Αντρίγιοβιτς Μπαντέρα  Ουκρανός  θεωρητικός του ουκρανικού εθνικισμού και μετά  φιλοναζιστής της ουκρανικής ανατολικής Γαλικίας ήταν αρχηγός του εθνικιστικού κινήματος της OUN II (Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών) της Δυτικής Ουκρανίας, δημιουργός επίσης  του εθνικιστικού φιλοναζιστικού τάγματος OUN-ΙΙ UPA  (Ουκρανικός Αντάρτικος Στρατός – Bandera). Η Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών είναι υπεύθυνη για τα πογκρόμ του Λβιβ ήταν διαδοχικές σφαγές (πογκρόμ) Εβραίων τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1941 στην πόλη Λβιβ στην Ανατολική Πολωνία / Δυτική Ουκρανία (σημερινό Λβιβ, Ουκρανία) στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μαζί με την ναζιστική Ουκρανική Μεραρχία Τυφεκιοφόρων SS Γαλικίας και τον Ουκρανό ναζί Ρομάν Σούκεβιτς ένας από τους διοικητές του Τάγμα  Νατάλουπ.(επίσης γνωστό ως Ομάδα Τάγματος Ουκρανίας) το γερμανικό βοηθητικό αστυνομικό τάγμα Schutzmannschaft 201, στρατιωτικός ηγέτης του Ουκρανικού Εξεγερμένου Στρατού (UPA) και ένας από τους διοργανωτές των σφαγών Γαλικίας-Βολυνίας περίπου 100.000 Πολωνών και Ουκρανών δοσίλογων, ιδιαίτερα δοσίλογων των πρώην  σοβιετικών αστυνομικών σωμάτων του Κιέβου που έδρασαν σε συνεργασία  με τους Γερμανούς και Ρουμάνους ναζί κατακτητές και στην υπόλοιπη Ουκρανία και είναι συνυπεύθυνοι για τις μαζικές σφαγές   ουκρανικών εβραϊκών πληθυσμών και εκτελέσεις Ρώσων, Ουκρανών και Πολωνών αντιφασιστών παρτιζάνων.  Η ανατολική Γαλικία και η Δυτική Ουκρανία ήταν/είναι οι κοιτίδες του Ουκρανικού εθνικισμού – ναζισμού. Το 2007 ο Δήμος αναγείρει σε κεντρικό σημείο του Κιέβου το άγαλμα του φασίστα Στεπάν Αντρίγιοβιτς Μπαντέρα και η κυβέρνηση το 2010 τον ανακήρυξε εθνικό ήρωα.

Στον «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» ενάντια στους ναζί κατακτητές  όπως τον ονόμασαν οι Σοβιετικοί, η ΕΣΣΔ πλήρωσε ένα φρικτό τίμημα. Καμία χώρα δεν θρήνησε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο περισσότερα θύματα: 27 εκατομμύρια νεκροί, από τους οποίους 14 εκατομμύρια άμαχοι πολίτες, η δε Ουκρανία ειχε παμω απο 5 εκατομμύρια

Αλλά ας πάμε στην ιστορική  περίοδο του 1917 – 1921 στην Ουκρανία εκεί που δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε ένα  επαναστατικό κίνημα  των από τα κάτω, των αγροτών, εργατών, στρατιωτών και διανοούμενων. Χωρείς την πατρωνία κομματικών πατρόνων, χωρείς κομματικούς κομισάριους και ιεραρχία, χωρείς  κομματική γραφειοκρατία ένα κίνημα που ήρθε κοντά με τις αναρχοκομμουνιστικές  ιδέες. Για να καταλάβει ο σημερινός αναγνώστης/α περί τίνος πρόκειται θα το παραληρήσω  τηρουμένων των ιστορικών συνθηκών και αναλογιών με  το Ζαπατίστηκο Κίνημα, αυτό το κίνημα, το «Μαχνοβίτικο»ή «Μαχνοβτσίνα» όπως το ονόμασαν οι Ουκρανοί χωρικοί και εργάτες, οι Μπολσεβίκοι το κατασυκοφάντησαν λέγοντας ότι το ένοπλο μάχιμο τμήμα του είναι ληστές πλιατσικολόγοι και υπόκοσμος, έναν από τους κύριους πρωτεργάτες του τον Νέστορα Μάχνο τον ανάφερα  ως λήσταρχο, πλιατσικολόγο, αντισημίτη, μέθυσο και εγκληματικό στοιχείο.

Είναι στις μέρες μας σαν να αναφέρουνε ότι το Ζαπατίστηκο Κίνημα, οι Ζαπατίστας και ένας από τους πρωτεργάτες του ο Σουμπκομαντάντε Μάρκος είναι εξουσιαστές, ληστές, πλιατσικολόγοι κλπ. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι οι πολιτικοοικονομικές ελίτ του Μεξικού και αλλού, το ίδια έλεγαν και με το πρώτο κοινωνικό αγροτικό επαναστατικό  κίνημα  του Μεξικού  που ένας από τους  πρωτεργάτες του ήταν ο Εμιλιάνο Ζαπάτα το 1910. Οι εξουσιαστές όλων των πολιτικών αποχρώσεων  παντού και πάντα όχι μόνο «έχουν την ίδια μούρη» λένε και ακριβός τα ίδια όταν διακυβεύεται  η εξουσία τους μια για πάντα.

Αυτό το κίνημα στην Ουκρανία δεν πρόλαβε να ολοκλήρωση το κοινωνικό και οικονομικό του πρόγραμμα, αναγκάστηκε για 3 χρόνια να είναι σε διαρκή πολεμική ένταση λόγο της ένοπλης αντεπανάστασης από την παλιά ρώσικη  ολιγαρχία και τις ξένες επεμβάσεις. Αυτό το κίνημα  στην ουσία έσωσε την ρωσική (που δεν ήταν μόνο ρώσικη, αλλά έτσι έμεινε στην ιστορία)  επανάσταση από  την αντεπανάσταση  αφού οι κυριότερες μάχες του εμφύλιου πόλεμου έγιναν στην Ουκρανία λόγο του ότι οι αντιδραστικές αντεπαναστατικές δυνάμεις εφορμούσαν στην επαναστατημένη ρώσικη επικράτεια από την περιοχή της Ουκρανίας μέσω Λευκορωσίας και Πολωνίας.  Αλλά και από την θάλασσα όταν η συμμαχία της Αντάντ για βοήθεια των Λευκών αντεπαναστατών, έστειλε εξτρατευτικά σώματα στην Ουκρανία  εναντίων των Μπολσεβίκων και των άλλων επαναστατών.

Ακόμα και η Ελλάδα σαν σύμμαχος της Αντάντ έστειλε στρατό ο οποίος αποβιβάστηκε στο λιμάνι της Ουκρανίας την Οδησσό στην ονομαζόμενη και «Εκστρατεία της Κριμαίας«. Οι Μανχοβίτες πολέμησαν ενάντια σε αυτά τα στρατιωτικά σώματα και έπιασαν πολλούς Έλληνες στρατιώτες αιχμαλώτους, αργότερα μετά από συμφωνία του απελευθέρωσαν για να φύγουν. Ο Επαναστατικός Αντάρτικος Στρατός της Ουκρανίας και οι Μανχοβίτες  αποδυναμώθηκαν λόγο κόπωσης και  απωλειών και μετά από λίγο ήρθε η νέα ολιγ/αρχεία  αυτή των Μπολσεβίκων με τις ευλογίες του Βλαντίμιρ Λένιν [2] και του ιδρυτή του μπολσεβίκικου κόκκινου στρατού Λέον Τρότσκι να το βρουν αποδυναμωμένο, να το κηρύξουν παράνομο και μετά να το καταστείλουν.

1. Η επανάσταση των αγροτών και εργατών της Ουκρανίας

«Δεν πρόκειται για μακρινό παρελθόν, είναι η ιστορία μας. Και εάν ο ερευνητής- συγγραφέας εισήγαγε μέσα της ψήγματα αλήθειας, τότε μάλλον φαίνεται ότι δεν πέρασαν άδικα χρόνια σκληρού κόπου για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας» Α. Μπιελάς

«…Επί τριακόσια χρόνια υπήρχε η δυναστεία των Ρομανόφ, τριακόσια χρόνια τυραννίας, κατά τα οποία το σκυλί είχε μεγαλύτερη αξία από άνθρωπο. Κι όλα αυτά νομιμοποιήθηκαν από τα καθάρματα. Τριακόσια χρόνια κρατούσαμε μέσα μας την οργή, εκατομμύρια αγωνιστών δώσανε τη ζωή τους για ένα φωτεινό μέλλον, το ιερό μίσος, μίσος μέχρι το θάνατο προς τη σκλαβιά και την καταπίεση, επαναστατικό πάθος, απεριόριστη πίστη στις δημιουργικές δυνάμεις των μαζών· αυτή είναι η κινητήρια δύναμη που δεν πρέπει να μας αφήνει σε ησυχία. Η πρόθεσή μας είναι να προετοιμάσουμε τις μάζες για την πλατιά λαϊκή εξέγερση και να κάνουμε την επανάσταση, όχι στη θέση του λαού, αλλά μαζί με το λαό…» Μαρούσια Νικηφόροβα αναρχική αγωνίστρια, ιδρύτρια των αναρχικών Μαύρων Φρουρών της Ουκρανίας.

2. Συνοπτική παρουσίαση της ιστορίας του Μαχνοβίτικου Κινήματος

Ήταν σχετικά εύκολο  για τους Μπολσεβίκους να εκκαθαριστούν οι μικροί, αδύνατοι πυρήνες των Αναρχικών στις πόλεις της Ρωσίας , αλλά τα πράγματα ήταν διαφορετικά στην Ουκρανία, όπου ο αγροτοπρολετάριος Νέστορας Μάχνο είχε δημιουργήσει μια ισχυρή αναρχική οργάνωση εργατών, αγροτών παραγωγική, οικονομική και στρατιωτική.

Ο Νέστορ Ιβάνοβιτς Μάχνο (Ουκρανικά : Не́стор Івáнович Махно́), 1888 – 1934 κατάγονταν από  μια φτωχή αγροτική οικογένεια, γεννήθηκε στην πόλη Χουλιαϊπόλε (ουκρανικά Гуляйполе – Huliaipole ), μια πόλη της επαρχίας Αικατερινοσλάβ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (τώρα Περιφέρεια Ζαπορίζια, Ουκρανία ). Ήταν το νεότερο από τα πέντε παιδιά, που γεννήθηκε από τον Ιβάν Μιχνένκο και την Ευδοκία Μαχνόβκα, ένα ζευγάρι πρώην δουλοπάροικων (μουζίκων) που είχαν χειραφετηθεί με τσαρικό διάταγμα το 1861.

Σαν παιδί, είχε ζήσει την επανάσταση του 1905. Ο Μάχνο δεν τελείωσε το βασικό σχολείο, αναγκάστηκε λόγο φτώχειας να το εγκαταλείψει και να εργαστεί. Έχασε τον πατέρα του σε νεαρή ηλικία και αναγκάστηκε να εργαστεί σε ηλικία επτά ετών ως βοσκός για να επιβιώσει η οικογένειά του. Άφησε το σχολείο στα 12 του χρόνια, δουλεύουντας όλο το χρόνο στα κτήματα ευγενών και εύπορων αγροτών (κουλάκων), κάποιοι εκ των οποίων γερμανικής καταγωγής έποικοι. Περιπλανήθηκε επαγγελματικά, ως ζωγράφος κι εργάτης σε χυτήριο, αρχικά ως ανειδίκευτος και μετέπειτα ως τεχνίτης στο ίδιο εργαστήριο.

Εκείνα τα χρόνια πραγματοποιείται και η πολιτικοποίησή του, μέσω των επαφών του με τοπικούς αναρχικούς, από το 1906 ως και το 1910 συλλαμβάνεται και απελευθερώνεται διαρκώς για τη δράση του, μέχρι που εκείνη τη χρονιά καταδικάζεται σε θάνατο δι’απαγχονισμού με 13 συναγωνιστές του, λόγω του νεαρού της ηλικίας του και των προσπαθειών της μητέρας του η ποινή του μετατρέπεται σε ισόβια καταναγκαστικά έργα. Εξέτισε την ποινή του κατά το μεγαλύτερο διάστημα αλυσοδεμένος στη περιβόητη για την σκληρότητα της φυλακή Μπουτίρκα, το μόνο «σχολείο» που παρακολούθησε ποτέ. Κάλυψε τουλάχιστον κάποια από τα κενά στην εκπαίδευσή του με τη βοήθεια ενός συνκρατούμενου του, του αναρχικού διανοούμενου Πήτερ Αρσίνωφ και ήταν αυτός που τον εντρύφησε  βαθύτερα στις αναρχικές ιδέες.

Στη διάρκεια της κράτησής του υπέστη την αφαίρεση ενός μέρος του πνεύμονά του λόγω φυματίωσης, που χειροτέρευσε από τις απάνθρωπες συνθήκες ζωής κι εργασίας στις φυλακές Μπουτίρκα της Μόσχας. Απελευθερώθηκε χάρη στην επανάσταση του Φλεβάρη το 1917 επιστρέφοντας στην Ουκρανία, όπου συμμετείχε σε αγροτικές επιτροπές κι αργότερα τέθηκε επικεφαλής σοβιέτ αγροτών κι εργατών. Εκείνα τα χρόνια προσπάθησε να εγκαθιδρύσει αναρχικές κομμούνες (κοινότητες)  στα εδάφη μεγαλογαιοκτημόνων που σύμφωνα με το σχετικό διάταγμα των μπολσεβίκων περνούσαν στα χέρια ακτημόνων.

Ποίημα που γράφτηκε από τον νεαρό Νέστορ Μάχνο στη φυλακή.

«Επικλήσεις

Ας ξεσηκωθούμε σε εξέγερση, σύντροφοι, και μαζί μας ο λαός

κάτω απ’ τη μαύρη σημαία της Αναρχίας θα εξεγερθεί.

θα ορμήσουμε τολμηρά εμπρός, κάτω απ’ τη φωτιά

της σφαίρας του εχθρού μέσα στη μάχη

για την πίστη στον ελευθεριακό κομμουνισμό,

το δίκαιο καθεστώς μας.

Θα απελευθερωθούμε απ’ όλους τους θρόνους και

θα ρίξουμε τη δύναμη του Κεφαλαίου.

Θα μοιράσουμε τον Χρυσό και το μαβί σκήπτρο

και δε θα αποδώσουμε τιμή ποτέ ξανά σε τίποτα.

Μέσα από άγριο αγώνα

θα απαλλάξουμε τους εαυτούς μας απ’ το Κράτος και τους νόμους του.

Έχουμε υποφέρει για πολύ κάτω απ’ το ζυγό

της αλυσίδας, της φυλακής και των αμέτρητων συμμοριών εκτελεστών.

Έχει έρθει η ώρα να ξεσηκωθούμε σε αντίσταση και να ρίξουμε την ιεραρχία.

Εμπρός κάτω απ’ τη μαύρη σημαία της Αναρχίας, ευθέως πάνω στον μεγάλο Αγώνα!

Φτάνει πια να υπηρετούμε τους τύραννους σαν πιόνια τους,

Αυτή είναι η πηγή όλης της δύναμής τους.

Ανταρσία, σύντροφοι, άνθρωποι του μόχθου!

Θα αφανίσουμε όλο το κουφάρι.

Αυτός είναι ο τρόπος να απαντήσουμε στα ψέματα των τυράννων,

εμείς οι ελεύθεροι εργάτες, οπλισμένοι με την αποφασιστικότητά μας.

Ζήτω η ελευθερία, σύντροφοι. Ζήτω η ελεύθερη κομμούνα.

Θάνατος σε όλους τους τύραννους και τους δεσμοφύλακές τους.

Ας ξεσηκωθούμε, σύντροφοι, με το συμφωνηθέν σύνθημα,

κάτω απ’ τη μαύρη σημαία της Αναρχίας, ενάντια στον καθέναν από αυτούς,

τους τύραννους.

Ας καταστρέψουμε όλες τις εξουσίες και τα δειλά δεσμά τους,

που μας σπρώχνουν μέσα στην αιματηρή μάχη! «

3. Απαρχή της Ρωσικής Επανάστασης του 1917

Τον Φεβρουάριο του 1917 ξεσπά  λαϊκή εξέγερση στη ρωσική αυτοκρατορία η οποία εξελίσσετε σε επανάσταση. Προκάλεσε σε διάστημα ολίγων ημερών την παραίτηση του Αυτοκράτορα Νικολάου Β΄, το τέλος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και της δυναστείας των Ρομανόφ.

Μία προσωρινή κυβέρνηση της οποίας αρχικώς ηγείτο ο πρίγκιπας Γκεόργκι Λβοβ αντικατέστησε το τσαρικό καθεστώς, ενώ στην συνέχεια ο Αλεξάντρ Κερένσκι αντικατέστησε τον πρίγκιπα Λβοβ μετά τις Ημέρες του Ιουλίου του 1917. Η Προσωρινή Κυβέρνηση ήταν μια συμμαχία μεταξύ φιλελευθέρων και σοσιαλιστών που ήθελαν πολιτική μεταρρύθμιση. Εγκατέστησαν μια δημοκρατικά εκλεγμένη εκτελεστική και συντακτική συνέλευση. Την ίδια στιγμή, σοσιαλιστές – επίσης – σχημάτιζαν το Σοβιέτ της Πετρούπολης, το οποίο κυβερνούσε μαζί με την Προσωρινή Κυβέρνηση, μια διευθέτηση που ονομάστηκε Δυαδική Εξουσία.

Η Επανάσταση του Φεβρουαρίου, η οποία έλαβε χώρα από τις 23 Φεβρουαρίου 1917 έως τις 28 Φεβρουαρίου 1917, ξέσπασε ξαφνικά και κατόπιν αυτοσχεδιασμού. Οι εντάσεις οι οποίες είχαν πολλαπλασιαστεί μετατράπηκαν σε εξέγερση, της οποίας το επίκεντρο ήταν το Πέτρογκραντ. Στην διάρκεια του ιδίου έτους, η Οκτωβριανή Επανάσταση οδήγησε στην εξουσία τους Μπολσεβίκους και κατέληξε στην συνέχεια στην ίδρυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών. Στην ουσία η Επανάσταση του Φεβρουαρίου σηματοδότησε την απαρχή της Οκτωβριανής Επανάστασης του 1917.

Η επανάσταση προκλήθηκε όχι μόνο από τις Ρωσικές στρατιωτικές αποτυχίες κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά επίσης και από την μεγάλη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον τρόπο που κυβερνιόταν η χώρα στο εσωτερικό της, και την  μεγάλη οικονομική κρίση  που αντιμετώπιζε η Ρωσία διεξάγοντας έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, η οικονομική  εξαθλίωση του ρώσικου λάου ήταν και αυτός ένας σοβαρός  παράγοντας που συνέβαλε στις επαναστατικές διεργασίες.

Τα κύρια πολιτικά κόμματα -τα περισσότερα απ τα οποία ήταν σοσιαλιστικά ξεκίνησαν να οργανώνουν μια πρόχειρη κοινοβουλευτική δημοκρατία, διοικούμενη από τους Μενσεβίκους. Αλλά η Ρωσία ήταν μια αχανής αυτοκρατορία, που απλωνόταν σε 5 γεωγραφικά ωριαίες περιοχές, και η επικοινωνία ήταν δύσκολη: οι εξεγέρσεις συνεχίστηκαν. Ριζοσπάστες απελευθερώθηκαν από τις φυλακές, αντιφρονούντες επέστρεψαν από την εξορία και απλοί πολίτες άρχισαν να συνειδητοποιούν τις δυνατότητές τους ως κοινότητα. Οι χωρικοί εκδίωξαν τους γαιοκτήμονες, οι εργάτες κατέλαβαν εργοστάσια και πολλοί αυτοοργανώθηκαν δημοκρατικά μέσα από τοπικά συμβούλια- σοβιέτ. Ο στρατός εξεγέρθηκε και δημιούργησε συμβούλια- σοβιέτ ναυτών και στρατιωτών.

Ο αέρας μύριζε ελευθερία. Ο περισσότερος κόσμος την είχε ήδη γευτεί, έμοιαζε σαν να ήταν εκεί και να περίμενε να την αρπάξεις. Έμοιαζε πως δεν υπήρχε τίποτα να φοβηθείς, πέρα απ’ τον φόβο της ίδιας της ελευθερίας. Ο Λένιν (της μειοψηφίας των μπολσεβίκων) ήταν ένας από τους πρώτους πολιτικούς που διαισθάνθηκαν την διάθεση του λαού. Συνειδητοποίησε πως υιοθετώντας τα δημοφιλή αιτήματα των επαναστατημένων μαζών: «η γη στους χωρικούς», «εργατικός έλεγχος», «όλη η εξουσία στα σοβιέτ», οι Μπολσεβίκοι, κάτω από την ηγεσία του, θα μπορούσαν να πάρουν την εξουσία και να προχωρήσουν στην επόμενη φάση της «μαρξιστικής» επανάστασης- στη δικτατορία του προλεταριάτου.

Τους ακόλουθους μήνες, ο Λένιν έπεισε τους μπολσεβίκους για την απάτη του, και συγκέντρωσαν όλες τους τις προσπάθειες στο να κερδίσουν επιρροή στα σοβιέτ και τον στρατό. Η «επανάσταση» του Οκτώβρη του 1917 έμοιαζε σαν να ήταν ένα αυθόρμητο γεγονός. Έμοιαζε σαν οι μπολσεβίκοι απλά να πέρασαν μέσα απ’το πλήθος φωνάζοντας « Κάνετε στην άκρη! Δεν υπάρχει τίποτα να φοβάστε- εμπιστευτείτε μας, ο Λένιν είναι μηχανοδηγός της επανάστασης.  Η επανάσταση οδηγήθηκε από τους Μπολσεβίκους, οι οποίοι χρησιμοποίησαν την επιρροή τους στο Σοβιέτ του Πέτρογκραντ για να οργανώσουν τις ένοπλες δυνάμεις. Οι Μπολσεβίκοι Κόκκινοι Φρουροί υπό την Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή άρχισαν την κατοχή των κυβερνητικών κτιρίων στις 7 Νοεμβρίου 1917 (Νέο Ημερολόγιο). Την επόμενη ημέρα, τα Χειμερινά Ανάκτορα (η έδρα της κυβέρνησης βρισκόταν στο Πέτρογκραντ καθώς ήταν πρωτεύουσα της Ρωσίας εκείνη την εποχή) κατελήφθησαν. Οι Μπολσεβίκοι κατέλαβαν την εξουσία στην ουσία με πραξικόπημα (3) και αυτό  το πραξικόπημα το ονόμασαν «επανάσταση» του Οκτώβρη του 1917. Σε λίγο καιρό ο ρώσικος επαναστατημένος λαός ένιωσε στο πετσί του τι εννοούσαν οι Μπολσεβίκοι εφαρμογή της «δικτατορίας του προλεταριάτου» στην πράξη.

Οι ελευθερίες περιορίστηκαν αυστηρά, αυτοί που διαφωνούσαν με την πολιτική των Μπολσεβίκων άρχισαν να διώκονται. Σύντομα, με την Μπολσεβίκικη Μυστική Αστυνομία, την Τσεκά, να επιβλέπει τη διαχείριση των σοβιέτ και των συνδικάτων, οι ελευθερίες εξαφανίστηκαν εντελώς και το «όλη η εξουσία στα σοβιέτ» μετατράπηκε σε όλη η εξουσία στο Μπολσεβίκικο κόμμα, μετονομαζόμενο λίγο αργότερα σε κομμουνιστικό.

Αμέσως μετά από την επανάσταση του Φλεβάρη, ο Μάχνο (ήταν είκοσι ετών το 1917) που είχε στο μεταξύ αποφυλακιστεί πήρε την πρωτοβουλία οργάνωση των αγροτών, εργατών  σε μια αυτόνομη περιοχή της Νότιας Ουκρανίας , ακτίνας κατά προσέγγιση 400 μέχρι 480 μιλίων, με επτά εκατομμύρια κατοίκους. Στο νότο η επικράτεια  της έφτανε μέχρι τη θάλασσα Αzov (Αζόφ) στο λιμάνι Berdyansk (Μπερντιάνσκ), με κέντρο την πόλη Χουλιαϊπόλε (ουκρανικά ГуляйполеHuliaipole), μια  πόλη 25-30.000 ανθρώπων. Μια παραδοσιακά επαναστατική περιοχή που είχε βιώσει τις βίαιες ταραχές από την εξέγερση του 1905.

Το κίνημα του Μαχνό (γνωστό και ως Μαχνοβτσίνα ) απέκτησε σημαντική επιρροή μεταξύ των μουζίκων της Ουκρανίας, παρατάσσοντας έναν εθελοντικό αντάρτικο στρατό περίπου 50.000 ατόμων, σε μια εποχή που αυτή η περιοχή της Ανατολικής Ουκρανίας είχε 7 εκ. κατοίκους. Οι μονάδες αυτές ήταν ευέλικτες λόγω των αλόγων και μουλαριών που χρησιμοποιούσαν, μαζί με κάρα και άμαξες. Η προσπάθεια των ανδρών του Μαχνό να εξασφαλίζουν τον εφοδιασμό τους μέσω ανταλλαγμάτων σε είδος ή χρήματα συνέβαλε στο να γίνεται ανεκτός ή και να στηρίζεται ο αναρχικός στρατός ενεργά από αρκετές αγροτικές μάζες της περιοχής δράσης τους.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, νέοι κοινωνικο-οικονομικοί μετασχηματισμοί έλαβαν χώρα στην Χουλιαϊπόλε, που προκλήθηκαν από την αλλαγή της κρατικής εξουσίας και του πολιτικού καθεστώτος. Μεταξύ 1917 και 1921, αντανακλώντας τις αναταράξεις στην περιοχή που προκλήθηκαν από τον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο (και τον ταυτόχρονο Πόλεμο της Ουκρανίας για την Ανεξαρτησία ), η πόλη άλλαξε χέρια ουκ ολίγες  φορές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Χουλιαϊπόλε κατακτήθηκε ποικιλοτρόπως από τις αυστροουγγρικές δυνάμεις, τον Κόκκινο Στρατό, τη εθνικιστική  Λαϊκή Δημοκρατία της Ουκρανίας , το Χετμανάτο , τον αντεπαναστατικό  Λευκό Στρατό του Άντον Ντενίκιν και τον αναρχικό Μαύρο Στρατό των Μαχνοβιτών. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης η Χουλιαϊπόλε έγινε ευρέως γνωστή ως το κέντρο του μαχνοβιτικού κινήματος και η «πρωτεύουσα» της Ελεύθερης Επικράτειας .

Η ιστορία άρχισε όταν επέβαλε ο Γερμανικός και Αυστριακός στρατός κατοχής της Ουκρανίας  ένα δεξιό καθεστώς όταν προσπάθησε να επιστρέψει στους προηγούμενους ιδιοκτήτες τους τα εδάφη που είχαν καταληφθεί από τους επαναστατημένους αγρότες. Οι εργάτες γης ξεσηκώθηκαν σε μια ένοπλη άμυνα για να υπερασπιστούν τις πρόσφατες κατακτήσεις τους από την επανάσταση του Φλεβάρη. Αντιστάθηκαν στην αντίδραση αλλά και την προσπάθεια  διείσδυσης των Μπολσεβίκων κομισάριων και τις απιστήσεις τους να ελέγξουν τα σοβιέτ.  Ο πρώτος ένοπλος άθλος του Μάνχο ήταν η κατάληψη της περιοχή και της πόλης Γουλιάιπολε γενέτειρα του  στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1918. Η ανακωχή της 11ης Νοεμβρίου οδήγησε στην απόσυρση των Αυστρο-Γερμανικών δυνάμεων κατοχής από την περιοχή, και έδωσε στο Μάχνο μια μοναδική ευκαιρία να ενισχύσει τις προμήθειες του σε πολεμοφόδια, όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό.

4. Η Αναρχία στην Ουκρανία

Αυτό το άρθρο είναι μια σύντομη περίληψη της επανάστασης στην Ουκρανία, ίσως καμία άλλη περίοδος επαναστατικών διεργασιών να μην έχει σπιλωθεί σε τέτοιο βαθμό από ιστορικούς, τόσο από φιλελεύθερους όσο και από μαρξιστές.

Η επανάσταση στην Ουκρανία από το 1917 έως το 1921 είναι μια ιστορική περίοδος που δεν έχει μελετηθεί ουσιαστικά. Ενώ οι Μπολσεβίκοι εδραίωσαν μια γραφειοκρατία εις βάρος των Ρώσων εργατών και του υπόλοιπου λαού, ένα άλλο μοντέλο σοσιαλισμού δοκιμάστηκε στην Ουκρανία, επηρεασμένο σε μεγάλο βαθμό από τον αναρχισμό, οι σοσιαλιστές επαναστάτες από πολλές οργανώσεις αγωνίστηκαν μαζί με τους εργαζόμενους και τους αγρότες για να βρουν μια πιο ελευθεριακή κατεύθυνση, όπου η αυτοδιαχείριση και η οργάνωση σήμαιναν μια ευκαιρία για πραγματικό σοσιαλισμό από τα κάτω. Οι αναρχικοί θα χτίσουν μια παν-Ουκρανική ομοσπονδία για να συντονίσουν τις πολιτικές και πολιτιστικές προσπάθειές τους που θα ήταν καθοριστικής σημασίας για την δημιουργία του Επαναστατικού Στρατού Ανταρτών της Ουκρανίας. Συχνά γνωστό ως “Makhnovists”, Μαχνοβτσίνα το ψευδώνυμο του κινήματος προέρχεται από τον Nestor Makhno, Νέστορ Μαχνό. Πρόκειται για έναν οργανωτή των συνδικάτων κατά την περίοδο 1917 – 1919, που θα γινόταν ένας σημαντικός αντάρτης και διοικητής στον Επαναστατικό Αντάρτικο Στρατό της Ουκρανίας (RIAU) κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Οι αντάρτες θα πολεμούσαν δίπλα στους Μπολσεβίκους ενάντια στους αντεπαναστάτες και στη συνέχεια εναντίον των Μπολσεβίκων καθώς το καθεστώς εκφυλίστηκε. Θα προσπαθούσαν ακόμη και να βοηθήσουν τους εξεγερμένους εργάτες κατά τη διάρκεια της εξέγερσης στην Κροστάνδη.

5. Αναρχικοί στην Ουκρανία

Σε σύγκριση με το αναρχικό κίνημα της Ρωσίας, το αναρχικό κίνημα στην Ουκρανία είχε πολύ βαθύτερες ρίζες στα τέλη του 1800 και στις αρχές του 1900. Πόλεις όπως η Οδησσός και το Κίεβο είχαν μεγάλη και ενεργή παρουσία από αναρχικούς. Οι αναρχικοί ήταν ηγεμονική δύναμη σε πολλά μεγάλα συνδικάτα, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην μεταλλουργία, στην αρτοποιεία, στα τσαγκάρικα, στην ξυλουργία και τους μύλους. Ειδικότερα οι αναρχοσυνδικαλιστές είχαν μεγάλη επιρροή στις τάξεις των ανθρακωρύχων του Ντόνμπας, σύμφωνα με τα ημερολόγια του αναρχικού Γκορίλιτς «Εργατικές διαδηλώσεις έως και 80.000 ατόμων συχνά οδηγούνταν από μια πομπή μαύρων σημαιών» (Skirda, 2004). Στις πιο αγροτικές περιοχές, μικρότερες αναρχο-κομμουνιστικές ομάδες πολλαπλασιάστηκαν. Με την παραδοχή ότι δεν είχαν ακόμη διαμορφωθεί σε  Παν-Ουκρανική οργάνωση, οι αγροτικές ομάδες θα συγκροτηθούν σε μεγαλύτερες περιφερειακές ομοσπονδίες Το αναρχικό κίνημα επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τα γραπτά των Ρώσων αναρχικών Μιχαήλ Μπακούνιν και Πιότρ Κροπότκιν.

Κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης το 1917, οι αναρχικοί θα συγκροτήσουν τις «Μαύρες Φρουρές». (Makhno, 2007), Αυτές ήταν ένοπλες ομάδες αντίστοιχες των επαναστατικών Κόκκινων Φρουρών στη Ρωσία. Με βάση  την κοινότητα (το χωριό), το σωματείο και το εργοστάσιο, θα υπερασπίζονταν τους εργαζόμενους από εχθρικές δυνάμεις, θα προστάτευαν τις απεργίες, θα απαλλοτρίωναν κεφάλαια κ.λπ. Οι πρώτες Μαύρες Φρουρές στην Ουκρανία ιδρύθηκαν από την αναρχική αγωνίστρια Μαρούσια Νικηφόροβα στην πόλη Αλεξάντροφσκ, και σύντομα θα ακολουθήσουν οι πόλεις Οδησσό, Νικολάεφ, Κάμενσκ, Νικόπολη, Μαριούπολη, κ.α. (Shubin, 2010). Οι Μαύρες Φρουρές της Μαρίας ένωσαν τις δυνάμεις τους με τους Μπολσεβίκους για να ανατρέψουν την τοπική αστική κυβέρνηση και να ιδρύσουν εργατικά Σοβιέτ. Οι αναρχικοί από την περιοχή της πόλης Χουλιαϊπόλε (ουκρανικά Гуляйполе – Huliaipole ) γενέτειρα του Ουκρανού αναρχικού επαναστάτη Νέστορ Μάχνο κινητοποιήθηκαν για να συνεισφέρουν. Στα πρώτα Σοβιέτ της Αριστερής Όχθης της Ουκρανίας υπήρχαν Μπολσεβίκοι, Αριστεροί Σοσιαλιστές-Επαναστάτες και Αναρχικοί. Ωστόσο, όταν η κυβέρνηση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία υπέγραψε τη Συνθήκη Μπρεστ-Λιτόφσκ, η Ουκρανία κατακλύστηκε από γερμανο/αυστριακήστρατιωτική κατοχή των Κεντρικών Δυνάμεων . Η βάση της αντάρτικης αντίστασης των Μαύρων Φρουρών θα αποτελούσε τον Επαναστατικό Αντάρτικου Στρατού της Ουκρανίας που θα αντισταθεί στη εισβολή.

Τον Νοέμβριο του 1918, κλήθηκε το πρώτο συνέδριο για τη δημιουργία της «Εθνικής Συνομοσπονδίας Αναρχικών Οργανώσεων Ουκρανίας». Αυτή η ομοσπονδία έγινε γνωστή ως «Ναμπάτ!», που σημαίνει συναγερμός και ιδρύθηκε επίσημα στο δεύτερο συνέδριο τον Απρίλιο του 1919. H Ναμπάτ είχε την έδρα της στο Χάρκοβο. Στην Εκατερίνοσλαβ τα περιφερειακά της γραφεία βρίσκονταν στο ίδιο κτίριο και στον ίδιο όροφο με την έδρα των Μπολσεβίκων. Η Ναμπάτ ήταν η πρώτη πανεθνική αναρχική ομοσπονδία στην Ουκρανία  που λειτούργησε κατά τη διάρκεια της επαναστατικής περιόδου και ο πρόεδρός της, ο διανοούμενος Voline, έγραψε την ιστορία για τη Ρωσική Επανάσταση με τίτλο «Η άγνωστη επανάσταση». Πολλοί από τους διοργανωτές της Ναμπάτ ήταν Ρώσοι αναρχικοί που είχαν εγκαταλείψει τη Ρωσία λόγω διώξεων από τους Μπολσεβίκους και διεθνιστές  αναρχικοί  από χώρες, όπως η Αγγλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες για να συμμετάσχουν στην επανάσταση.(Skirda, 2004). Η Ναμπάτ είχε παραρτήματα  σε σχεδόν όλες τις πόλεις της Νοτιοανατολικής Ουκρανίας.

Καθ ‘όλη τη διάρκεια της επαναστατικής περιόδου στην Ουκρανία, οι αναρχικοί είχαν δύο βασικούς στόχους: την ανάπτυξη των «ελεύθερων Σοβιέτ» μαζί με τα συνδικάτα και τους συνεταιρισμούς και την υπεράσπιση της επανάστασης, μέσω του Επαναστατικού Αντάρτικου Στρατού της Ουκρανίας.

6.Τα ελεύθερα σοβιέτ

Όπως και στη Ρωσία, οι Ουκρανοί εργάτες και αγρότες χρησιμοποίησαν το ίδιο μοντέλο για τη νέα οργάνωση της κοινωνίας, τα Σοβιέτ (συμβούλια). Αυτά τα Σοβιέτ βασίστηκαν σε συνδικάτα, επιτροπές στους χώρους εργασίας, επιτροπές αγροτών-εργατών και μαζικές συνελεύσεις, που συνήθως σχεδιάζονταν σύμφωνα με τις γεωγραφικές διαστάσεις των δήμων. Η ουκρανική επανάσταση είχε πιο αγροτικά στοιχεία σε σχέση με αυτή της Ρωσίας. Ωστόσο το αγροτικό προλεταριάτο ήταν σχετικά καλά αναπτυγμένο, και παρ’ ότι φτωχό, ήταν πιο  μορφωμένο στην Ουκρανία απ’ ότι στη Ρωσία. (Shubin, 2010).

Οι αναρχικοί πίστευαν ότι τα Σοβιέτ πρέπει πραγματικά να εκπροσωπούν τα συμφέροντα των εργατών και των αγροτών, αντί να λειτουργούν ως εντολοδόχοι του κόμματος ή της γραφειοκρατίας. Εξ ου και ο όρος «Ελεύθερα Σοβιέτ». Το πρώτο συνέδριο των Ελεύθερων Σοβιέτ πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου το 1917, στην τοπική περιοχή Γουλιάιπολε (ουκρανικά Гуляйполе). Μετά από αυτό το πρώτο μικρότερο τοπικό συνέδριο, υπήρξαν μεγαλύτερα συνέδρια που εκπροσώπησαν πολλές περιοχές της Ουκρανίας.

Παρά την αρχική υποχώρηση της επανάστασης μετά την υπογραφή της Συνθήκης Μπρεστ-Λιτόφσκ, με την απελευθέρωση από τη γερμανική κατοχή, με τη συνεισφορά της RIAU, εργάτες, αγρότες και επαναστάτες άρχισαν να οργανώνουν νέα Σοβιέτ. Μεταξύ 23 Ιανουαρίου και 20 Οκτωβρίου 1919 πραγματοποιήθηκαν τέσσερα μεγάλα συνέδρια.

Οι αγρότες ενώθηκαν σε «Κομμούνες» ή σε «Σοβιέτ Ελεύθερων Εργατών» και όργωναν από κοινού το έδαφος για το οποίο είχαν πολεμήσει τους προηγούμενους ιδιοκτήτες. Αυτές οι ομάδες τήρησαν τις αρχές της ισότητας και της αδελφότητας. Κάθε άνδρας, γυναίκα έπρεπε να εργάζεται ανάλογα με τη δύναμή του, και οι σύντροφοι που εκλέγονταν προσωρινά σε διευθυντικά πόστα, επέστρεφαν μετά τη θητεία τους στην κανονική εργασία τους μαζί με τα υπόλοιπα μέλη των κοινοτήτων.

Κάθε «Ελεύθερο Σοβιέτ» ήταν απλά ο εκτελεστής της θέλησης των αγροτών στην περιοχή που το εξέλεγαν. Οι μονάδες παραγωγής συνενώθηκαν σε Ομοσπονδίες ανα περιοχές, και οι Ομοσπονδίες σε Ενώσεις. Οι Ενώσεις συνενώθηκαν σε ένα γενικό οικονομικό σύστημα βασισμένο στην κοινωνική ισότητα, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα. Κανένας πολιτευόμενος δεν επέβαλε τη θέλησή του στους υπόλοιπους με το πρόσχημα της δύναμης του Σοβιέτ. Τα μέλη έπρεπε να είναι αυθεντικοί εργαζόμενοι στην υπηρεσία των εργαζομένων μαζών.

Όταν οι Μαχνοβίτες κατεύθαναν σε μια περιοχή αναρτούσαν αφίσες που έγραφαν:

«Οι εργάτες και οι αγρότες είναι πιά ελεύθεροι, και μη υπαγόμενοι σε οποιοδήποτε περιορισμό. Εξαρτάται από τους εργάτες και τους αγρότες πως θα ενεργήσουν, πως θα αυτοοργανωθούν, πως θα συμφωνήσουν μεταξύ τους για όλες τις πτυχές της ζωής τους, όπως οι ίδιοι νομίζουν …. Οι Μαχνοβίτες δεν μπορούν να δώσουν τίποτα περισσότερο από κάποιες συμβουλές και ενίσχυση… Σε καμία περίπτωση αυτοί δεν μπορούν ούτε επιθυμούν να κυβερνήσουν.»

Τα συνέδρια έκαναν σχέδια για την αναδιανομή και την κολεκτιβοποίηση της γης, ασχολήθηκαν με οικονομικά ζητήματα και θέματα προάσπισης της περιοχής. Κάθε συνέδριο εξέλεξε ένα Επαναστατικό Στρατιωτικό Σοβιέτ, του οποίου ο ρόλος ήταν να διαχειρίζεται τις αποφάσεις του συνεδρίου, τηρώντας τους κανόνες. Θεωρητικά αυτό το Σοβιέτ είχε εξουσία επί του RIAU, αν και η πραγματικότητα του πολέμου το έκανε δύσκολο. Ωστόσο, ο ρόλος του πολιτικού συνεδρίου ήταν τέτοιος που θα μπορούσε να υπερισχύσει έναντι του Στρατού. (Malet, 1982)

Η σύσταση των Σοβιέτ ήταν τέτοια που εκπροσωπούσαν εργάτες, αγρότες, στρατιώτες και επαναστατικά κόμματα. Οι δυσαρεστημένοι Μπολσεβίκοι συμμετείχαν έχοντας πολλούς ρόλους στην ουκρανική επανάσταση, έως ότου δεχθούν διαταγές από τα ανώτερα στελέχη του Κόμματος να αποσυρθούν. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κατάρρευσης του 1920 το RMS διαλύθηκε και αντικαταστάθηκε από έναν άλλο Σοβιέτ εκλεγμένο από το RIAU. Είχε επτά μέλη, συμπεριλαμβανομένων των Left SRs.

Όταν, το 1920, όταν οι άνθρωποι του Μάχνο παρουσιάστηκαν για να διαπραγματευτούν με τους Μπολσεβίκους, το έκαναν σαν ίσος προς ίσο, και σύναψαν μια εφήμερη συμφωνία μαζί τους, στην οποία επέμειναν να προστεθεί το ακόλουθο παράρτημα: «Στην περιοχή που καταλαμβάνεται από το στρατό των Μαχνοβιτών, οι εργάτες και οι αγρότες είναι ελεύθεροι να δημιουργίσουν δικούς τους θεσμούς, στα πλαίσια μιας οικονομικής και πολιτικής αυτοδιοίκησης. Αυτές οι κοινότητες θα είναι αυτόνομες και ομοσπονδιακά συνδεδεμένες με συμφωνίες με τα όργανα της κυβέρνησης των Σοβιετικών Δημοκρατιών». Οι μπολσεβίκοι διαπραγματευτές ήταν τρομερά διστακτικοί και τελικά αποσύνδεσαν το παράρτημα από τη συμφωνία προκειμένου να μην το αναφέρουν στη Μόσχα όπου φυσικά θα ήταν θεωρητικά «απολύτως απαράδεκτο».

Η κορύφωση του πειράματος των Σοβιέτ ήταν στο τρίτο συνέδριο στις 10 Απριλίου το 1919 στο Αλεξάντροφσκ. Εκπροσωπήθηκαν πάνω από 2 εκατομμύρια εργαζόμενοι και αγρότες με εκπροσώπους από 72 περιφέρειες. Προγραμματίστηκαν άλλα δύο συνέδρια αλλά και τα δύο ακυρώθηκαν εξαιτίας των Μπολσεβίκων. Οι Μπολσεβίκοι δεν ήταν πρόθυμοι να ανεχτούν ένα πείραμα όπου τον έλεγχο των Σοβιέτ θα τον έχουν οι εργαζόμενοι και δεν θα έχουν οι ίδιοι το μονοπώλιο.

Μετά από αρκετές συζητήσεις  στο  συνέδριο πάρθηκε μια απόφαση που ξεκαθάριζε: «ρητά και κατηγορηματικά αντιτασόμαστε σε οποιαδήποτε μορφή συμμετοχής στα Σοβέτ εκείνα, τα οποία έχουν γίνει ένα καθαρά κομματικό σώμα που οργανώνεται πάνω σε μιαν αυταρχική, συγκεντρωτική, κρατικιστική βάση».

Η κυβέρνηση των Μπολσεβίκων θεώρησε αυτήν την δήλωση ως κύρηξη πολέμου και το Nabat αναγκάστηκε να σταματήσει όλες τις δραστηριότητές του. Αργότερα τον Ιούλιο, ο Voline φτάνει στην έδρα του Μάχνο και συναντιέται με τον Πήτερ Αρσίνωφ για να πάρει την ευθύνη του πολιτιστικού και εκπαιδευτικού σκέλους του κινήματος. Προήδρευσε στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο στο Alexandrovsk, όπου υιοθετήθηκαν οι «γενικές διατριβές» που καθορίζουν το δόγμα των «Ελεύθερων Σοβιέτ».

Όπως το θέτει ο ιστορικός Malet, η καταστολή των Μπολσεβίκων θα ήταν αδίστακτη. Ένα συνέδριο ορίστηκε για τις 15 Ιουνίου το 1919 αλλά κρίθηκε παράνομο από τον Τρότσκι υπό την τιμωρία του θανάτου. Η τελευταία προσπάθεια για ένα ελεύθερο συνέδριο έμελλε να πραγματοποιηθεί στις αρχές του 1920 αλλά ο Κόκκινος Στρατός υπερείχε πλειοψηφικά στην ελεύθερη επικράτεια μέχρι τότε. Απαγορεύθηκαν όλες οι ανεξάρτητες εργατικές και αγροτικές οργανώσεις.

Σ’αυτά τα συνέδρια συμμετείχαν εργάτες  αγρότες και εκπρόσωποι των ανταρτών. Στην πραγματικότητα, η πολιτική οργάνωση ήταν μια προέκταση της οργάνωσης του στρατού των εξεγερμένων αγροτών, που εφάρμοζε αντάρτικη τακτική μια σύνοψη του πολιτικοκοινωνικού προγράμματος των αναρχικών της Ουκρανίας είναι το παρακάτω μανιφέστο που συντάχθηκε λίγο πριν την καταστολή από τους Μπολσεβίκους .

Το προσωρινό Μανιφέστο του Μαχνοβίτικου στρατού (Μαχνοβτσίνα), γράφτηκε σε μια περίοδο (πρωτοχρονιά του 1920) που αυτός κυριαρχούσε στην Ουκρανία είχε κατατροπώσει την αντεπανάσταση και αφού οι Μπολσεβίκοι είχαν αποδείξει πως δεν έχουν καμιά πρόθεση να αποδώσουν πραγματικά την εξουσία στους εργάτες και τους αγρότες.

{…} Μανιφέστο Επαναστατικού Αντάρτικου  Στρατού της Ουκρανίας

Προς τους αγρότες και τους εργαζομένους όλης της Ουκρανίας! Να μεταδοθεί με τηλέγραφο, τηλέφωνο ή αγγελιαφόρο στα χωριά όλης της Ουκρανίας! Να διαβαστεί στις συνελεύσεις εργατών και αγροτών, στα εργοστάσια και στα αγροκτήματα! Αδέλφια εργαζόμενοι!

Ο επαναστατικός στρατός της Ουκρανίας έχει δημιουργηθεί για να αντισταθεί στην κατοχή των εργατών και των αγροτών από την αστική τάξη και την Μπολσεβικική-κομμουνιστική δικτατορία. Έχει θέσει σαω στόχο την πλήρη απελευθέρωση των Ουκρανών εργαζομένων από το ζυγό οποιουδήποτε είδους τυραννίας και για τη δημιουργία ενός δικού μας, γνήσιου σοσιαλιστικού συστήματος. Ο επαναστατικός στρατός των Μαχνοβιτών ανταρτών έχει παλέψει με θάρρος σε πολλά μέτωπα προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Κατάφερε προς το παρόν επιτυχή έκβαση στην πάλη ενάντια στο στρατό του Ντένικιν, απελευθερώνοντας σπιθαμή προς σπιθαμή την περιοχή, όπου υπάρχει τυραννία και κατοχή. Πολλοί εργαζόμενοι αγρότες έχουν αναρωτηθεί: Τι ακριβώς κάνετε εσείς; Τι μπορούμε και τι θάπρεπε να κάνουμε εμείς; Πώς θάπρεπε να αντιμετωπίζουμε τους νόμους των αρχών και των οργανώσεών τους; Σ’αυτές τις ερωτήσεις, καλείται να απαντήσει η Ουκρανική Ένωση Εργατών και Αγροτών. Πράγματι, πρέπει να καλέσει πολύ σύντομα όλους τους αγρότες και τους εργάτες σε συμβούλιο για να αποφασίσουν.

Δεδομένου όμως ότι η ακριβής ημερομηνία κατά την οποία η συνέλευση των αγροτών και των εργαζομένων θα προχωρήσει, στην οποία θα έχουν την πιθανότητα να ενωθούν, να συζητήσουν και να επιλύσουν τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και οι εργάτες μας, δεν είναι γνωστή, ο Μαχνοβίτικος επαναστατικός στρατός κρίνει χρήσιμο να δημοσιεύσει το ακόλουθο μανιφέστο:

1. Όλες οι διατάξεις της κυβέρνησης Ντένικιν ακυρώνονται με το παρόν έγγραφο (…) Επιπλέον ακυρώνονται όλες εκείνες οι διατάξεις της κομμουνιστικής κυβέρνησης που συγκρούονται με τα συμφέροντα αγροτών και εργαζομένων. Εναπόκειται στην κρίση των ίδιων των εργαζομένων το που οι διατάξεις της κομμουνιστικής κυβέρνησης είναι καταστρεπτικές για τα συμφέροντά τους.

2. Όλα τα κτήματα που ανήκουν στα μοναστήρια, τους μεγαλοκτηματίες και άλλους εχθρούς περνούν στα χέρια εκείνων που ζουν από την εργασία των χεριών τους και μόνο. Αυτή η μεταβίβαση της περιουσίας πρέπει να καθοριστεί στα συμβούλια μετά από συζήτηση από την αγροτιά. Οι αγρότες θα πρέπει να λάβουν όχι μόνο τα προσωπικά συμφέροντά τους αλλά και τα κοινά συμφέροντα των μοχθούντων ανθρώπων, που υποκύπτουν από το ζυγό των εκμεταλλευτών.

3. Τα εργοστάσια, οι εταιρίες, τα ανθρακωρυχεία και τα άλλα μέσα παραγωγής περιέρχονται στην κυριότητα της εργατικής τάξης συνολικά, η οποία αναλαμβάνει την ευθύνη για την κατεύθυνση και τη διοίκησή τους, επωφελούμενη από την εμπειρία της να ενθαρρύνει την ανάπτυξή τους και με στόχο να συγκεντρωθεί ολόκληρη η παραγωγή της χώρας κάτω από την ομπρέλα μιας ενιαίας οργάνωσης.

4. Όλοι οι αγρότες και οι εργαζόμενοι καλούνται να οργανώσουν μόνοι τους ελεύθερα συμβούλια αγροτών-εργατών. Μόνο οι εργάτες και οι αγρότες που παίζουν έναν ενεργό ρόλο σε κάποιο χρήσιμο τομέα της οικονομίας μπορούν να εκλεχτούν σε τέτοια συμβούλια. Οι αντιπρόσωποι των πολιτικών οργανώσεων δεν πρόκειται να παίζουν κανέναν ρόλο στα συμβούλια των εργαζομένων και των αγροτών, επειδή αυτό μπορεί να βλάψει τα συμφέροντα των ίδιων των εργαζομένων.

5. Η ύπαρξη των τυραννικών, στρατοκρατικών οργανώσεων που είναι σε διαφωνία με το πνεύμα των ελεύθερων εργαζομένων δεν θα επιτραπεί.

6. Η ελευθερία του λόγου, του τύπου και της συμμετοχής στα συμβούλια αποτελεί δικαίωμα κάθε εργαζόμενου και οποιαδήποτε ενέργεια αντίθετη προς αυτές τις ελευθερίες αποτελεί πράξη αντεπανάστασης.

7. Οι οργανώσεις της αστυνομίας καταργούνται με το παρόν έγγραφο: Στη θέση τους θα πρέπει να οργανωθούν ομάδες αυτοάμυνας από τους εργάτες και τους αγρότες και να επανδρωθούν από τους ίδιους.

8. Τα συμβούλια των εργατών και των αγροτών αντιπροσωπεύουν την αυτοάμυνα όλων των εργαζομένων: κάθε ένα από αυτά θα πρέπει να αγωνίζεται με οποιοδήποτε τρόπο ενάντια στις επεμβάσεις των αστών και των στρατιωτικών. Ενέργειες ληστείας θα πρέπει να καταδικάζονται – ληστές και αντεπαναστάτες να εκτελούνται επί τόπου.

9. Τόσο το Σοβιετικό όσο και το Ουκρανικό νόμισμα είναι αποδεκτά με αναλογία αντιτίμου: όλες οι παραβιάσεις αυτής της διάταξης θα τιμωρούνται.

10. Η ανταλλαγή των αγαθών, προϊόντων ή εργαλείων παραμένει ελεύθερη, εκτός αν επιτηρείται από τις οργανώσεις αγροτών και εργαζομένων. Προτείνεται ότι τέτοιες ανταλλαγές πρέπει να προχωρήσουν μεταξύ των εργαζομένων.

11. Οσοι εμποδίσουν τη διάδοση αυτού του μανιφέστου θα θεωρηθούν αντεπαναστάτες και σαν τέτοιοι θα αντιμετωπίζονται.

1η Ιανουαρίου 1920

Επαναστατικός Αντάρτικος  Στρατός της Ουκρανίας (Μαχνοβτσίνα)

7. Ο αντάρτικος στρατός  

Το τεθωρακισμένο του RIAU, ονόματι “Το Τρομερό

Η άλλη βασική οργάνωση στην οποία συμμετείχαν οι αναρχικοί ήταν ο Επαναστατικός Στρατός Ανταρτών της Ουκρανίας. Ο Στρατός των Ανταρτών ιδρύθηκε το 1919 συγκεντρώνοντας αρκετές αντάρτικες ομάδες που δρούσαν στην περιοχή Τουετερινοσλάβ. Οι πρώτες δυνάμεις που ενώθηκαν ήταν υπό τις διαταγές του Νέστορ Μαχνό και του Φεντίρ Σχσού και έγινε λίγο έξω από το χωριό Μπολσέ-Μιχαήλοβα. Όταν η πόλη απελευθερώθηκε από τη γερμανοαυστρική κατοχή, οι αγρότες της απελευθερωμένης πόλης έδωσαν στο κίνημα το ψευδώνυμο «Махновщина» Μαχνοβτσίνα – Makhnovshchina   (Makhno, 2011). Αφού συγκέντρωσε πολλές αντάρτικες ομάδες που είχαν αναπτυχθεί από το κίνημα των Μαύρων Φρουρών, δημιουργήθηκε μια πιο επίσημη στρατιωτική δύναμη.

Σε αντίθεση με τον υποτιθέμενο αυθόρμητο χαρακτήρα της οργάνωσης, η πραγματικότητα είναι ότι η Ναμπάτ είχε προτείνει τη θεωρία του ανταρτοπόλεμου για την υπεράσπιση της επανάστασης. Οι αναρχικοί γνώριζαν πολύ καλά ότι κάθε ένοπλο σώμα διαχωρισμένο από τον λαό είχε τη δυνατότητα να γίνει μια νέα άρχουσα δύναμη πάνω στην εργατική τάξη. Όπως το έθεσε η Nabat «Όχι… Κόκκινος στρατό δεν μπορεί να είναι ο πραγματικός υπερασπιστής της κοινωνικής επανάστασης. Από τη φύση του κάθε τέτοιος στρατός πρόκειται… να γίνει αντιδραστική δύναμη και απειλή για την επανάσταση.» (Avrich, 1973) Η υπεράσπιση της επανάστασης στηρίχθηκε στον ίδιο τον ένοπλο λαό. Οι αναρχικοί κατάλαβαν επίσης ότι αν η επανάσταση δεν είχε διεθνές εκτόπισμα, δεν θα μπορούσε να πετύχει.

To RIAU κράτησε μια σειρά από αρχές που είχαν εξαφανιστεί γρήγορα από τον Κόκκινο Στρατό. Οι αξιωματικοί που εκλέγονταν ήταν ανακλητοί. Αυτό περιλάμβανε και τα υψηλότερα επίπεδα διοίκησης. Κατά τη διάρκεια της «Εποχής της Ειρήνης» οι αντάρτες, συμπεριλαμβανομένων των αξιωματικών, αναμενόταν να επιστρέψουν στις κοινότητες και τους χώρους εργασίας τους. Πιστοί στις αναρχικές αντιλήψεις της ηγεσίας, ακόμη και οι αξιωματικοί έπρεπε να πολεμούν στην πρώτη γραμμή. Ο Μάχνο θα τραυματισθεί από σφαίρες στο λαιμό και στα πόδια. Διοικητές όπως ο Σους θα πέθαιναν σε μάχη εναντίον των εθνικιστικών στρατιωτών και ο Ντμίτρι Πόποφ (ένας Αριστερός-SR) θα εκτελεστεί από τους Μπολσεβίκους.

Το RIAU έκδιδε την εφημερίδα «Ο Δρόμος προς την Ελευθερία» και είχε  ένα πολιτιστικό τμήμα που επικεντρωνόταν στην μορφωτική εκπαίδευση των ανταρτών. Εργάστηκαν επίσης προς την κατεύθυνση ίδρυσης σχολείων στις περιοχές που απελευθέρωναν. (Shubin, 2010) Το πολιτιστικό τμήμα στελεχωνόταν σε μεγάλο βαθμό από μέλη του Nabat και του Left-SR.

Η 43η έκδοση του Road to Freedom, το έγγραφο του RIAU. Εκδόθηκε στις 5 Ιουλίου 1920. Ένα από τα άρθρα λέει «Δύναμη στον Voline και σε όλους τους επαναστάτες που συνελήφθησαν. Δύναμη στους συντρόφους που υποφέρουν στις φυλακές των Μπολσεβίκων! “

Το RIAU θα φτάσει μέχρι τα 40.000 μέλη υπερασπιζόμενο μια περιοχή αρκετών εκατομμυρίων κατοίκων (Skirda, 2004). Το RIAU έκανε δύο στρατιωτικές συμμαχίες με τους Μπολσεβίκους και μαζί πολέμησαν ενάντια στις αντεπαναστατικές δυνάμεις. Και οι δύο αυτές συμμαχίες προδόθηκαν από τον Κόκκινο Στρατό όταν οι Μπολσεβίκοι ένιωθαν ότι είχαν το πάνω χέρι. Η πιο απεχθής προδοσία ήταν στις 26 Νοεμβρίου, 1920. Οι διοικητές του RIAU προσκλήθηκαν σε κοινό συνέδριο με την ηγεσία του Κόκκινου Στρατού. Εν αγνοία τους, ήταν μια παγίδα που σχεδίασε ο ίδιος ο Τρότσκι. Όταν έφτασαν, περικυκλώθηκαν και εκτελέστηκαν επί τόπου. Μεταξύ των θυμάτων ήταν και ο Σάιμον Κάρετνικ, ο οποίος ήταν τότε επικεφαλής του RIAU. (Αζάροφ, 2008).

Το RIAU θα συνέχιζε τον αγώνα για τον ελευθεριακό σοσιαλισμό έως το 1921. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Κροστάνδης το RIAU προσπάθησε ακόμη και να δώσει προμήθειες στους εξεγερμένους. Δυστυχώς, λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος της εξέγερσης, η εξέγερση θα λήξει προτού δοθεί σημαντική βοήθεια. Όταν το RIAU συνετρίβει τελικά από τον Κόκκινο Στρατό, οι επιζώντες και ο Μάχνο θα φύγουν από τη χώρα, καταλήγοντας στη Γαλλία. Σύμφωνα με πληροφορίες, η παράνομη αντίσταση από αντάρτες συνεχίστηκε μέχρι τη δεκαετία του 1930 (Azarov, 2008).

Ένα από τα βασικά στρατιωτικά  επιτεύγματα του RIAU περιλαμβάνουν τη διάλυση των Ντενίκιν, σώζοντας έτσι τη Ρωσική επανάσταση. Συμμετέχοντας στην ήττα του Wrangle και βοηθώντας στη διατήρηση της πολιτικής ελευθερίας στην Ουκρανία, ώστε το πείραμα του ελευθεριακού σοσιαλισμού να μπορέσει  να συνεχιστεί.

Συμπέρασμα

Η ουκρανική επανάσταση είναι σημαντική για τους ελευθεριακούς καθώς ήταν η πρώτη φορά που οι αναρχικοί είχαν σημαντική επιρροή σε μια επαναστατική διαδικασία. Οι επαναστάτες που συμμετείχαν πήραν πολλά μαθήματα που θα είχαν άμεση σχέση με την ανάπτυξη του αναρχικού κινήματος. Για παράδειγμα, χωρίς μια αφοσιωμένη, επίσημη παν-Ουκρανική οργάνωση, το ουκρανικό αναρχικό κίνημα θα είχε καταστεί τόσο αναποτελεσματικό όσο το αντίστοιχο ρωσικό κίνημα. Οι αναρχικοί κατάλαβαν πόσο σημαντικό είναι το να ζεις και να αγωνίζεσαι μαζί με της επαναστατημένες μάζες. Ήταν ο προβληματισμός για την ουκρανική εμπειρία που οδήγησε μερικούς από τους αναρχικούς που συμμετείχαν, να γράψουν την Οργανωτική πλατφόρμα της Γενικής Ένωσης Αναρχικών χρόνια αργότερα. Η συμβολή των Ουκρανών αναρχικών θα ήταν αισθητή στην Ισπανική Επανάσταση του1936 και στον αγώνα κατά του φασισμού.

Το πιο σημαντικό όμως, αν και εντάσσεται σε συγκεκριμένα πλαίσια, είναι ότι οι αναρχικοί απέδειξαν ότι υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις στις επιλογές των Μπολσεβίκων. Η περίπλοκη σχέση μεταξύ των οικονομικών οργανώσεων των εργατών και των αγροτών, της πολιτικής οργάνωσης των αναρχικών και του αντάρτικου στρατού αξίζει βαθιά ανάλυση. Σχεδόν ιδεαλιστές ονειροπόλοι, οι Ουκρανοί αναρχικοί προσπάθησαν μέσω των ενεργειών τους να φέρουν κοντά τους εργάτες και τους αγρότες της Ουκρανίας και να τους ενθαρρύνουν προς τη δημιουργία μιας κοινωνίας απαλλαγμένης από τον καπιταλισμό και το κράτος. Γνώριζαν ότι ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να επιβληθεί, επιτυγχάνεται μόνο μέσα από τον αυτοδιευθυνόμενο αγώνα των αγροτών και εργατών.

————————————————–

Η σκοτεινή πλευρά της περιόδου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με μεγάλο τμήμα των Ουκρανών να συντάσσεται με τους Ναζί εξαιτίας του Μεγάλου Λιμού που η εμμονή του Στάλιν με την επιβεβλημένη κολεκτιβοποίηση παρήγαγε εκατόμβες νεκρών που υπολογίζονται σύμφωνα με τα Hνωμένα Εθνη σε 7-10 εκατομμύρια πολίτες, δημιουργεί έναν σαφέστατο προβληματισμό. Ή εθνικοί ήρωες των Ουκρανών, όπως ο Στέφαν Μπαντέρα, που στην ουσία ήταν υπεύθυνος για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στο εσωτερικό της χώρας, αναδεικνύουν το πρόβλημα.

Αποσπάσματα από το βιβλία των:

Ντανιέλ Γκερέν «Αναρχισμός: Από τη θεωρία στην πράξη – pdf«.

Πιοτρ Αρσίνοφ «Η ιστορία του μαχνοβίτικου κινήματος – pdf«

Μπιελάς Β. – Μπιελάς Α. «Οι Δρόμοι του Νέστορ Μαχνό» | 1ος Τόμος – pdf

Μαρία Νικιφόροβα, η αναρχική καπετάνισσα της Μαχνοβτσίνα : https://manifesto-library.espivblogs.net/2018/03/02/maria-nikiforova-makhnovtsina/

– Σύντομος απολογισμός της ζωής του Μάχνο στα αγγλικά : https://libcom.org/history/makhno-nestor-1889-1934

– Βιβλίο στα αγγλικά με λεπτομερή εξιστόρηση της Makhnovtsina : https://libcom.org/history/history-makhnovist-movement-1918-1921-peter-arshinov

Το Μανιφέστο του Επαναστατικού στρατού Ουκρανίας (Μαχνοβτσίνα)

«Η Συμμετοχή των Ελλήνων Εποίκων της Αζοφικής στο Μαχνοβιτικό Κίνημα (1918-1921)» – Β. Τσοπ (εκδ. της Λαϊκής Βιβλιοθήκης – PDF)

https://athens.indymedia.org/post/1613148/

Υλικά για την ιστορία της Makhnovshchina

Mother Anarchy Loves Her Sons» (Rock Version) – Ukrainian Anarchist Song

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s